De zeven eigenschappen van effectief (persoonlijk)leiderschap

 Covey is een Amerikaanse auteur die deze bekende theorie scheef. Het Engelstalige origineel heet eigenlijk: The seven habits of highly effective people. Die titel vind ik eigenlijk beter. Leiding geven en (persoonlijk)leiderschap wordt vaak door elkaar gehaald, ik zie die verwarring ook terug in de groep door vragen als ''ik heb geen leidinggevende functie''.

Persoonlijk leiderschap gaat niet over personeel hebben of leiding geven aan grote groepen. Het gaat over regie hebben en houden over je eigen leven. Wat zijn je waarden en talenten en hoe zet je deze functioneel in? Dat is de grote vraag van persoonlijk leiderschap, niet of je personeel naar je luistert. 

Covey's theorie is gebaseerd op een, zoals de titel al doet vermoedden, 7 stappen plan. Deze stappen staan in de onderstaande afbeelding. Onder de afbeelding licht ik toe wat deze stappen voor raakvlak hebben met mij of de groep.

1.     Wees proactief! De uitleg van Covey is: Een proactieve houding waarbij je bezig bent met zaken waar je invloed op hebt, niet met zaken waar je geen invloed op hebt. Dit staat met stipt op nr. 1. In een creatief proces als design thinking wordt verwacht dat je alle grenzen van de  overboord gooit om creativiteit de vrije loop te laten maar in het groepsproces zijn er wel zaken waar je geen invloed op hebt zoals: ‘’Ik begrijp dit niet’’ = ‘’Dan gaan we dat samen uitzoeken’’ of ‘’Ik zal het je uitleggen’’. Dat de opdrachtgever niet aanwezig was bij het Faalfeest was een enorme tegenvaller, dat we daarna een online presentatie moesten maken was een tegenvaller in de planning maar dat zijn geen punten waar wij invloed op hebben gehad. Dan is het een kwestie van doorgaan en zoveel mogelijk input van anderen ophalen.

2.     Begin met het eind in gedachte. Volgens de Design Thinking methode een doodzonde. Je gaat niet op weg naar B volgens de regels van A. Wat ik hier uit haal en erg belangrijk vind, is het stellen van concrete to-do’s voor een volgende bijeenkomst. We stellen doelen voor de Doe-dagen en worden gestimuleerd om hier over na te denken door de docenten. ‘’Wat kunnen we in te tussentijd doen als huiswerk om volgende keer weer een stap verder te komen?’’ Dat was een vraag die we elke bijeenkomst stelden en daarmee zijn we heel geleidelijk door het proces gegaan. Wat mij betreft had deze stap op 1. mogen staan.

3.     Belangrijke zaken eerst. Zet je prioriteiten op orde, pak alles in de goede volgorde aan en houd je er aan. Zeker in een creatief proces als Design Thinking is dit cruciaal. Door de stappen van het proces duidelijk te volgen vermijd je het ‘’neerslaan’’ van de motivatie. Tijdens een creatieve brainstorm is geen ruimte voor ‘’gemaar’’ of bezwaren. Daar is alle ruimte voor dromen, filteren komt later. Omdat de stappen van Design Thinking zo duidelijk waren was dit goed te volgen. In andere creatieve sessies ga ik ook proberen om de scheiding duidelijk aan te geven tussen stappen/fasen.

4.     Denk win/win: Werk samen en versterk elkaar. De gedachte ‘’Ik win dus jij verliest’’ is een schadelijke gedachte volgens Covey. De samenwerking binnen of tussen teams gaat niet alleen over iets halen maar ook over brengen. Elkaar versterken in het proces betekend dat je samen sterker bent. Dit begon halverwege door te dringen bij de verschillende teams. Het andere Reshare Store team had vergelijkbare ideeën en concepten bedacht zonder samenwerking. Toen we daar achter kwamen zijn we niet begonnen aan een race maar zijn we samen gaan sparren over de onduidelijkheden. Zo kwamen we samen met nieuwe ideeën en uiteindelijk hebben we verschillende concepten gekozen.

5.     Eerst begrijpen, dan begrepen worden: Dit spreekt voor zich en is ook een groot onderdeel van Design Thinking Empathise. Leer je doelgroep kennen en begrijp echt wat zij wil. Dit geldt ook binnen het team. Ik heb een rood/gele Lumina profiel (vindingrijk, conceptueel, baanbrekend, spontaan) wat erg gunstig is voor een creatief proces maar er zit ook een keerzijde aan. Ik probeer overal een oplossing voor te vinden en ik heb overal een antwoord voor. De maatschappij is ingericht voor de expressieve mens. Toch probeer ik dit te kanaliseren door vaker stil te zijn. Door even te wachten geef je anderen ook ruimte om te praten en een andere invalshoek uit te leggen. Dit versterkt het creatieve proces en uiteindelijk is er nog genoeg ruimte om mijn eigen idee uit te leggen. Het geeft ook ruimte om een extra keer na te denken.

6.     Creëer synergie: Dit is waar creatieve processen om gaan! Punt 4 sluit hier goed op aan, zorg voor een creatieve oplossing waarmee alle partijen winnen en elkaar versterken. In onze prototypes hebben we altijd gezocht naar een afweging tussen de belangen van de opdrachtgever, de gebruiker en het milieu. Uiteindelijk hebben we een concept gewonnen waar dit goed in balans is en ieders belangen worden meegenomen.

7.     Hou de zaag scherp: Blijf rekening houden met de belangrijkste tool die er is, namelijk jijzelf! Door goed voor jezelf te zorgen, blijf je scherp wanneer dit nodig is. Door op fysiek, sociaal/emotioneel, mentaal en spiritueel vlak voor jezelf te zorgen, ben je in staat om creatief te blijven. Uitgeputte mens, op welk vlak dan ook, zijn minder creatief en grijpen terug op waarheden en patronen. Dit is niet makkelijk, iedereen heeft een drukke baan, we zijn ambitieus, we kopen huizen, hebben kinderen of doen mee aan de ramadan. Allemaal zaken die tijd en energie nodig hebben die misschien ten koste gaan van studietijd en toch moet je ze doen. Deze dingen leveren naast een volle agenda namelijk ook veel energie op! Deze energie kun je weer gebruiken tijdens een creatieve sessie.